ໂຄງການ ອະນຸລັກທຳມະຊາດ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນແບບຍືນຍົົງ ໃນເຂດປ່າສະຫງວນ ແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່

ລາຍລະອຽດຂອງໂຄງການ

ຊື່ໂຄງການ : ໂຄງການ ອະນຸລັກທຳມະຊາດ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນແບບຍືນຍົົງ ໃນເຂດປ່າສະຫງວນ ແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່
ໃຫ້ທຶນໂດຍ : ກະຊວງ ການຮ່ວມມືດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ (BMZ)
ປະເທດ : ລາວ
ຄູ່ຮ່ວມງານໂຄງການ : ກະຊວງ ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ
ໄລຍະໂຄງການ : 2013 ຫາ 2018

Content related image

ຄວາມເປັນມາ

ປະເທດລາວ ມີເຂດປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດທັງໝົດ 24 ແຫ່ງ ແລະ 2 ຈຸດເຂດເຊື່ອມຕໍ່ ເຊິ່ງເປັນເຂດທີ່ສູງສຸດຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ແລະ ກວມເອົາ 15% ຂອງປະເທດ. ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງມີປ່າອະນຸລັກພາຍໃນແຂວງ ແລະ ເມືອງຫຼາຍແຫຼ່ງ ເນື້ອທີ່ຫຼາຍກ່ວາ 20% ຂອງເນື້ອທີ່ດີນ ແມ່ນເຂດອະນຸລັກ.

ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່ ມີເນື້ອທີ່ 82,000 ເຮັກຕາ ທີ່ເກີດຂື້ນຕາມເຂດພູຜາຫີນທີ່ໃຫ່ຍທີສຸດໃນໂລກ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ຕາມຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດ ນາມ. ການກຳເນີດຂອງຫີນປູນທີ່ມີລັກສະນະສະເພາະ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ກາຍເປັນຈຸດເດັ່ນ ຂອງປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດຫີນໜາມໜໍ່. ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່ ເປັນແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດປະເພດລີງ, ໝີ, ເສືອດາວ ທີ່ໃກ້ຈະສູນພັນ ແລະ ຊະນິດພັນພືດຫຼາຍກວ່າ 520 ຊະນິດ. ມີປະຊາກອນຈຳນວນປະມານ 7,000 ຄົນ (2005) ເຊິ່ງປະຊາກອນສ່ວນໃຫ່ຍ ແມ່ນກຸ່ມຊົ່ນເຜົ່າທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນ 20 ບ້ານໃນເຂດບໍລິເວນປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ. ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນໄດ້ອາໃສພື້ນທີ່ດິນ ແລະ ປ່າໄມ້ ເພື່ອດຳລົງຊີວິດ. ການລ່າສັດປ່າ, ການລັກລອບຕັດໄມ້ແບບຜິດກົດໝາຍ ແລະ ການບັງຄັບໃຊ້ກົດລະບຽບປ່າສະຫງວນ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂັ້ມງວດ ເຊິ່ງນຳຜົນກະທົບຕໍ່ລະບົບນິເວດ ຂອງປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່.

ຈຸດປະສົງ

ພະນັກງານຄຸ້ມຄອງປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ແລະ ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ ໄດ້ພ້ອມພາກັນອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນ ຢູ່ໃນປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່ ໂດຍຜ່ານ ແນວທາງການຄຸ້ມຄອງແບບມີສ່ວນຮ່ວມ. ຊາວບ້ານໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ ໃນການສ້າງແຜນການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ພວກເຂົາເຈົ້າກໍ່ມີຄວາມ ຮັບຜິດຊອບຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ຕໍ່ການອະນຸລັກປ່າສະຫງວນ ໂດຍອີງໃສ່ສັນຍາການອະນຸລັກຮ່ວມກັນ. ປັດຈຸບັນນີ້, ຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ແລະ ແຫລ່ງ ລາຍໄດ້ທີ່ເປັນທາງເລືອກໃຫ້ແກ່ຊາວບ້ານ ແມ່ນໄດ້ຮັບການປັບປຸງ.

ເປົ້າໝາຍ

ໂຄງການ ໄດ້ອີງໃສ່ຫຼັກການໃນການຄຸ້ມຄອງການເຮັດວຽກຮ່ວມມືກັນ ພ້ອມກັນກັບພະນັກງານລັດ ແລະ ກຸ່ມເປົ້າໝາຍ (ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ) ເຂົ້າໃນວຽກງານ ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ວຽກງານບໍລິຫານ. ວິທີການຄຸ້ມຄອງແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ແມ່ນວິທີການແບບໃໝ່ໃນລາວ. ຊາວບ້ານເລືອກຕັ້ງຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງ ແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ໂດຍມີສິດອຳນາດໃນການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ພາຍໃນເຂດປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່ ໂດຍ ອີງໃສ່ແຜນການຄຸ້ມຄອງທີ່ໄດ້ອະນຸມັດ.

ທາງໂຄງການ GIZ ໄດ້ສະໜັບສະໜູນຄູ່ຮ່ວມງານ ໃນການປັບປຸງຄວາມອາດສາມາດ ໃຫ້ແກ່ການບໍລິຫານຂັ້ນເມືອງ ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ ຍັງໄດ້ສ້າງເຄື່ອງມືໃນ ການຄຸ້ມຄອງຮ່ວມມືກັນ ເຊິ່ງໄດ້ອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການຮ່ວມມື ລະຫວ່າງບັນດາຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນໂຄງການ ແລະ ເປັນຕົວແບບໃນລະດັບຊາດ. ດັ່ງນັ້ນ, ທາງໂຄງການກໍາລັງຊ່ວຍປະສານງານ ໃນການວາງແຜນສຳລັບເຂດປ່າສະຫງວນ ໃຫ້ແທດເໝາະກັບແຜນພັດທະນາຂອງເມືອງ ແລະ ແຂວງ.

ເພື່ອປັບປຸງສະພາບເສດຖະກິດຂອງປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ ທາງໂຄງການໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມ ເຂົ້າໃນການພັດທະນາຮ່ວມກັນ ເພື່ອສ້າງຜະລິດຕະພັນ ທາງດ້ານການ ທ່ອງທ່ຽວແບບອະນຸລັກ ແລະ ສົ່ງເສີມໃຫ້ເປັນສິນຄ້າໃນບໍລິເວນເຂດອະນຸລັກທຳມະຊາດ. ນອກນັ້ນ ຍັງໄດ້ສົ່ງເສີມມາດຕະການໃນການອະນຸລັກທຳມະຊາດ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນ. ການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນມໍລະດົກຂອງອາຊຽນ ແລະ ມໍລະດົກໂລກຂອງ UNESCO ຈະເພີ່ມຄວາມຮັບຮູ້ໃຫ້ແກ່ນາໆຊາດ ເຊິ່ງຈະຊ່ວຍໃນການຄໍ້າປະກັນກອງທຶນ ແລະ ສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວສະດວກຂື້ນ.

ອົງປະກອບທີ່ສຳຄັນອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຄືການໃຫ້ການບໍລິການຄຳແນະນໍາໃຫ້ກັບບັນດາຄູ່ຮ່ວມງານ ກ່ຽວກັບການປັບປຸງໂຄງຮ່າງການຄຸ້ມຄອງເຂດປ່າສະຫງວນ. ການແນະນໍາກ່ຽວກັບການບໍລິຫານ, ການກຳນົດພາລະບົດບາດ ແລະ ໜ້າວຽກຢູ່ໃນລະດັບແຂວງ ແລະ ເມືອງ ແມ່ນດີຂື້ນ.

ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ບັນລຸ

ໃນເດືອນກຸມພາ 2014 ການປະເມີນການຄຸ້ມຄອງປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ຫີນໜາມໜໍ່ ໄດ້ດຳເນີນໂດຍການນຳໃຊ້ຄູ່ມືແນະນຳ ຂອງສະມາຄົມອະນຸລັກທຳມະຊາດສາກົນ (IUCN) ກ່ຽວກັບການຄຸ້ມຄອງປ່າສະຫງວນ. ການປະເມີນຜົນໄດ້ເລືອກຕັ້ງເອົາຄະນະກຳມະການຄຸ້ມຄອງແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ຈຳນວນ 19 ທ່ານ ແລະ ໄດ້ຮ່າງຂໍ້ຕົກລົງວ່າດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງແບບມີສ່ວນຮ່ວມ.

ຊາວບ້ານ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ປ່າສະຫງວນ ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມ ເພື່່ອເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າຮູ້ຈັກກ່ຽວກັບກົດລະບຽບຂອງປ່າສະຫງວນ ແລະ ໃນປະຈຸບັນ ພວກເຂົາ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມລາດຕະເວນໃນເຂດປ່າສະຫງວນ. ໄດ້ສ້າງທາງເຂົ້າຖໍ້ານໍ້າລອດເຊບັ້ງໄຟ ເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ກັບນັກທ່ອງທ່ຽວ ພ້ອມຍັງມີການບໍລິການທ່ອງທ່ຽວໂດຍຊາວບ້ານ. ບໍລິສັດ ກຣິນ ດິສໂຄເວີຣີ ເປັນຕົວແທນການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ໄດ້ນຳນັກທ່ອງທ່ຽວເຂົ້າທ່ຽວຊົມປ່າສະຫງວນ. ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງໄດ້ສ້າງຜະລິດຕະພັນການທ່ອງທ່ຽວ ແບບອະນຸລັກເຊັ່ນ: ການຍ່າງທ່ຽວຊົມທຳມະຊາດ, ກິ່ວມູຢາ ແລະ ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ ໃນທາງພາກເໜືອ ຂອງປ່າສະຫງວນ ແລະ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງກຸ່ມບໍລິການນັກທ່ອງທ່ຽວ ພ້ອມທັງຝຶກອົບຮົມໃຫ້ກັບເຂົາເຈົ້າ. ໄດ້ນໍາໃຊ້ລະບົບປີ້ເຂົ້າທ່ຽວຊົມປ່າສະຫງວນ ເພື່ອຄວບຄຸມໃນການເຂົ້າທ່ຽວຊົມປ່າສະຫງວນ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ກັບປ່າສະຫງວນ, ຊາວບ້ານ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ພະນັກງານຂັ້ນເມືອງ.

ການສຶກສາຄວາມເປັນໄປໄດ້ ຂອງທ່າແຮງການຂຸດຄົ້ນໝາກຕາວ ເຊິ່ງເປັນຜະລິດຕະພັນເຄື່ອງປ່າຂອງດົງ ທີ່ສາມາດສ້າງກຳໄລໃຫ້ກັບປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ. ໝາກຕາວເປັນສ່ວນປະກອບອາຫານຫວານ ແລະ ເປັນອາຫານຫວ່າງ ໃນທົ່ວເຂດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້. ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດກິດຈະກຳນີ້ໃນສາມບ້ານ, ການເກັບກູ້ໝາກຕາວຄາດວ່າຈະສ້າງລາຍຮັບ ໃຫ້ກັບຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ ດ້ວຍວິທີການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງ. ລາຍຮັບຈາກການຂາຍ ໝາກຕາວນີ້ ຈະເຮັດຊ່ວຍໃນການສົ່ງເສີມຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອຊຸກຍູ້ເຂົ້າໃນວຽກງານການອະນຸລັກທຳມະຊາດ. ໃນເວລາດຽວກັນນັ້ນ, ການສ້າງໜອງປາໃນ ເຂດອະນຸລັກພາຍໃນສອງບ້ານ ເພື່ອຊ່ວຍໃນການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຍືນຍົງ.

ລັດຖະບານລາວ ກຳລັງສະເໜີໃຫ້ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດຫີນໜາມໜໍ່ ເຂົ້າໃນບັນຊີລາຍຊື່ມໍລະດົກໂລກຂອງ UNESCO ເພື່ອທີ່ຈະດຶງດູດຄວາມສົນໃຈ ຂອງນາໆຊາດ ແລະ ສ້າງໂອກາດໃນການສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ກັບຊາວບ້ານໃນອະນາຄົດ.

Content Image